4 8z      F ropofìtio 46 .§£47.
                   Pr»pofitto qundrago firn?/cxta.
               An 1st aiiqua proportio, Se qualis inter animam, Sc vitas, Se fua corpora con-fiderare.
               Declarauimus motum cceli effe volun-c,r- tarram, obfequcnte coelo per virtutem in eo infufam. In animalibus autem, Se precipue in homine nocius eli hoc experientibus nobis in ipfis • fed motus hie, vt dixi iupra j miftus eft, ille vero coeleftis ignotior eft. Certum tamen eli Tropo/. 17. p[en£ obfcqm ccelum vitx, nec prorfus repugnare. Solet Aditoteli imponi,quòd fi adderetur aftrum cedo , quòd ccelum aut quiefeeret, aut tardius moueretur: quod cit , ac fi dsceremus , quòd homo paruus fi fieret maior non eflet adeò agi-lis, tanquam motus ille diet ab externa cauta. Imo proinde eflet, ac fi quis di-ceret , quod iapides magni minus vcloci-ter defeenderent, quam parui. Quin po-tius vt lapis magnus velociùs moueretur: quàm paruus naturali motu , & tardius ptxteniaturali , ita coelum motu vo-luntario , fi ita dici poilet xqualius Se ma-iore cum efficacia , quanto denfius. Et ita fi Aailoteles illud dixill'et oftendiffet magnani impcritiam. Ideò quale iudicium debemus lacere de Alexandra, Se Aue-roe , qui hoc ei tribuunt. Lcgitur enim in textu Arabico tale quippiam. De ani-Tex gì. malibus forfan poffet hoc dici , quonìam vt iupra dixunus , motus ale miitus eli. Remanet ergo dìfficultas , quo-niam fi motus ille non à proportione fit, quare non eft infinitus ? Se dico quod in animalibus tres funt caufae, vna quia eft miftus, Se habet repugnan-tiam : fecunda, quia eft de loco ad locum, motus autem cedi eft in loco:ter-tia eft communis edam cedo, et eft, quo-niam non eft ratio finis. Natura enim diuina non appetit mouere tam celeri-ter. Quid eft ergo proportio, cum fit vi» timum voluntatis vicx,vt obtemperetprima cauta, ideo illud eft vltimum , quando moaet. Eft autem idem velie , Se polle. In natura enim cedi eft ille apetitus , cuius principimi! eft vita : Sc eius voluntatis bonum iptum. Et ideo hac proportio non diuiditur. In animalibus autem non eft vis iila nifi, cum proportione, quia primurn inftrumentum, quod recipit, Se , eft tpiritus vitti habet determinatam , cum fit virtus in materiaudeonon mouet nifi cum certa proportione, velut lumen in medio in fe non habet proportionem nifi ad lu-ceni , fed vt eft in ilio , poteft effe remif-fum , obtcurum Se hebes. Quadrar ergo quantitas illius ì fi dicas, quòd eft à luce : quaro quantitas lucis , vnde fit ; tortali dicendum,quòd velut inmodbus, quanto denfiora tunt corpora tanto mouentur maiore nixu , Se robore. Nam calor in materia augetur iuxta illius quanticateni: idem in luce, Se reliquis. Dico ergo pro-portionem elle infinitam: namJì corpus ef-fet infinitum Se optane difpofitum infinita vi moueretur Se agditate , vt enim maius efteo maiores vires habet.
                                           I
       Propofitio cpuédragtfmaf>ptim».
    Si duo mobilia aqualiter in codem circuì© iuxta propnos motus moueantur, pro-dudum temporis circuituum inuicem erit aquale produco differentia temporam circuitus du&x in tempus coniumftionis prima.
    Sint duo mobilia a Se b in eodem pun- Cor. £lo qua aqualiter verfus eandem partem moueantur aqualibus in temporibus, inui-cem tamen inaqualiter, ita quod a in f Se b in g temporibus abfoluant circulum,& ho-rum differentia fit h. Dum icaque a perficit circulum b perueniat in c, igitur c d b eft
differentia, qua fuperanda eft, & proportio circuii ad b cvt g ad f , quare reliqui ad reliquum , vt refidui ad refiduum , feilieet circuii ad c d b, vt g ad li, &b c ad c d b vt fad h , coniungantur igitur in ¿tempore , eruntque k f gh omiologa, vt pro-duet 11 ni ex circulo in b c diuifo per certam quaiititatem Se cum circulo & b c Se c d b differentia, & fit f produdurn ex f in g, dico quod diuifa f per h exibit k tempus coniundtionis prima, fit icaque d locus coniunétionis, dico igitur quod differentia fpatìj pertranfiti ab, a & a , b in re-1 ditu ex coniunòHone prima ad deft vnus circulus completus, non enim poffunt effe plures, nam fequeretur, quòd a aliquan-do pertranfiifet b, et fic non eflet prima coniun&io , nec poteft elle minus , nam fic cum a Se b fint in d vltra perfe&as circulationes vterque eorum percranfiuit arcum b c, igitur nullo modo differentia poteft effe minor circulo, neque maior,vt declaratum eft, igitur eft vnus circulus ad vnguem. Hoc declarato ponatur m fpa-tium compofitum ex circulis pertranfitis a b a cum {patio b d , etenim fpatium, quod pertranfit b a coniunétione in a , ad coniunfiionem primam in d, & erit ex de-monftratis horum differentia circulus qui vocetur o, & fit p fpatium , quod pertranfit b in tempore eodem , in quo a pertranfit o,& fit q differentia o, Se p quae in circulo eft c d 1 b, quia igitur in eodem temporea pertranfit m Sc b,n,erit mad n,vt a ad b,& eadem ratione a ad b,vt o ad p,igitur ex vndecima quintiEuclidis mad n,vt o