1
* »
w
Cum Critice Pagii.
Christi
34’
rari, hordei primitias offerunt in hunc modum. Spicarum manipulum igni torrent, hordeum deinde pinfunt, atque ita in a-licee modum fratti affaronem ad aram offerunt : inde pugillo uno in eam infetto, reliquum facerdotum ufui cedit ; & ex eo licitum fit publicas & privatas meffes metere , Haec Jofephus. Verum cum hoc anno die fequenti Pafchatis eflet fabba-tum , quo falcem in meffem mittere ve-
W Exs®’ titum eflet (fpeciali enim lege (a) die-, 34’ fabbati metere prohibitum erat, ficut nec quae ad cibum pertinerent, ea die parare licebat ) manipulum hoc anno conflat oblatum fuifle ipfo die Dominico, quo Dominus refurrexit, cujus ipfe elevatus manipulus figuram exprimebat: id Epi-
(ij Epiph. phanius (&) & alii teftantur. Sic igitur ab eo tempore quinquaginta dies nume-b&r. ji. rando ufque ad diem Pentecoftes , Spiri-tum fandum datum effe ipfo die Domini-
co , certum eft,
ccxxxv. Tanto caelitus miflo illi potiti munere Ex totq ceperunt loqui (inquit Lucas c ) va-orbe Iero- riis linguis, prout Spiritus Santtus da-folymam. eloqui Hl(s . Haec audiebant Judxi (e) a .1. ^gentes Hierofolymis ex omni natione , inquit, quae fub coelo eft , Licet haec videatur hyperbole ; tamen auftore Phi-
(p PhH. Jone, (d) qui his temporibus vivebat, W. contra, jy^aeos non in Palaeftina tantum , fed in libido le Afe ’ Africa ’ & Europa magno nume-(uicaium. r° habitare confuevifle exploratiflimunv,
' eft . Verum ex omnibus quindecim tantum numerat nationes , nimirum Parthos, Medos , Elamitas , habitantes Mefopota-miam, Judaeam, & Cappadociam, Pontum , Afiam , Phrygiam, Pamphiliam , AL-gyptum , Libes, Cyrenenfes, Romanos, Cretenfes , & Arabes. Cum vero Judaeos inter praedidos aeque recenfeat effe admiratos , quod ipforum loquerentur lingua: plane fignificat Galilxos diverfa a Judaeis uti lingua confuevifle : unde & ancillam oftiariam merito apparet dixiffe olim Petro : Galilccus es : nam & loquela tua manifeftum te facit. Sententia fuit Chryfo-
(e)	Hanc ft°mi ( e ) tot linguarum locutiones im-dtat etia>» partitas fuifle Apoftolis, quot erant Hie-Glyc. in rofolymis externae nationes quae eos lo-Jtnnal. quentes audirent; & fi- plures fuiflent,
plures etiam accepturos fuifle : ac denique cum difperfi funt per orbem terrarum, lingua omnium genuum ad quas pro-fedi fuiflent, effe locutos .
ccxxxvi Quod vero fpedat ad linguarum gene-
(f)	eleni. ra flU3E eflent in orbe terrarum : Clemens Alex. lib. Alexandrinus (/) recitat teftimonium fcri-i. Strom. ptorum Gentilium, qui non aliunde quam
ex Judaeorum libris linguas feptuaginta_. quinque fuifle teftentur , cum ait: Ephorus autem & multi alti Infiorici ,& gentes & linguas dicunt feptuagintaquinque , cum audiffent vocem Moyft dicentis : Erant autem omnes anima: ex Jacob fieptuaginta-
l97
T I B E K I I I M r.
18.
quinque, qua: defcenderunt in Aegyptum,
Videntur autem ex vera ratione , Ungine feu dialetti, ut vocant , & fermones generales , effe feptuagintadure, ut nofime tradunt Scriptura: , Fiunt autem ali# per communionem duarum, vel trium, vel e-tiam plurium dialettorum, &c. Quod vero ex divinis Scripturis id fe deducere-,
Clemens teftatur, aliam plane rationem iniiffe videtur Auguftinus, (g) qui feptua- ,	?
ginta duas linguas fuifle putat: Quod , fijfifi inquit , ex illis tribus hominibus Hoe fi- Bcilib.i6. his fieptuaginta tres, vel potius (ut ra- c.6.& u. tio declaratura eft) fieptuaginta duce gentes totidemque lingua: per terras efie coeperunt , qua: creficendo , eft tnfiulas impleverunt , auttus eft autem & numerus gentium multo amplius quam linguarum^. Pdamesrin Africa barbaras gentes in u-na lingua plurimas novimus, Haec Auguftinus. Anteipfum eadem Epiphanius, (b) fi) eademque ratione,cum ait; Septuagintaduo viri tunc turrim adificabant, quando in fie- p0„d. ptuagintaduas linguas ex una confufi fiunt.
Pacianus (/) vero cum numerat centum., p^/.?„. viginti linguas , rcfpedum habuiflevide- nd symjk.. tur ad numerum eorum qui fimul in una epift.i.
(le) domo fuerant congregati, fuper quos (k) Ad-m-omnes putatur defcendifie Spiritus San-dus : quali velit non omnes illos omnia_. aflecutos effe linguarum genera, fed fin-gulos fingulas ,
Sed haec communi interpretum fenten- CCXXXVII tia rejiciuntur : ficenim linguarum donum accepifle conflat Apoftolos, ut qui vis eorum linguis omnibus loqueretur , non ( ut aliqui exiftimarunt ) uno ex illis una lingua loquente, omnes qui audirent , licet eflent diverfarum linguarum, intel-ligerent . Cum poflint multa ad hanc firmandam fententiam adduci, unius modo G Gregorii( l) Nazianzeni teftimonium af- orici. feram, adurps praefertim de eadem rei»rfrép#»i alibi inferius, Haec enim ait : Audiebant tefiler. autem ? Verum hic paululum, confifte ; atque addubita , quomodo diftinguenda fit Qiiorrodo oratio , Textus enim nonnullam ambigui- Joqueban-tatem habet, puntto dirimendam , Utrum tur. lln-enim audiebant fina quifique dialetto , ita §U1S’ ut verbi gratia, vox quidem una refio-naret, cceterum, multa: audirentur, ftc videlicet pulfiato ac perftrepente aere, plu_-ribufque vocibus (ut magis perspicue dicam) ex una voce effettis ? An potius in hoc verbo , Audiebant , punttum ftat nendum eft , atque h#c verba, Loquebantur finis linguis, cum his qua fiequuntur jungenda fiunt, ut fic legatur : Loquentes linguis , propriis ficilicet audientium , hoc eft externis ? qui fenfius mihi magis arridet . tiam fi priorem modum ficquar, eorum potius qui audiebant, quam qui verba faciebant, hoc miraculum fuerit ; at juxta pofteriorem fenfum > eorum qm loquebantur , qui etiam t empienti# infimu-