liber
tidtn attuari oportet, ? Ad fecundum folutum e fi. f Ad tertium di citar q illd pars ignis corrumpetur, et quòd fifa indifponetur d c#* lo.cui enim Arifijn lib. de longitudine gy brevitate vita: pofiiffa contrariti in loco,ubi non habet contraria formale,dixit ipfum cor Primaratio; rumpi d continente, quod efi uirtualiter contrarium, cadum enim quod efi naturaliter confèruatiuu ignis cotinue feruatalicfa igne, nullum tn ignem firuat continue.imiao alique aliqn alterat, gy uer fus corruptionem trahit.Lumen.mderiKdtu a parte circa polum ar Secàdiruìoi tticu calorem facit efa remi/fum.ut occulte ponit Ari.i.metep.fub diretto enim illius partis edi conferuatur elementum aqu<e et mute tiplicdtur. concurrent e ad Ulti effettui» motus tarditate,gr fihs ab fentid,gr fic parte ignis fibi fuppofita edum remittit, gr fa aliqua liter mgrofatur,gr grauefit,gr tue ab alia parte ignis leniore gy .calidiorefubintrante in locum ubi illa prafuit, iuuatur partis ignis infrigidate defccnfus,etfa tandem ufque ad aeris regionem defeen diteubi confumpta illius determinata periodo fi illam habeat,nedum corrumpi potefi, fed corrumpitur,aut fi uirtus alterius elementi, ut= puta aeris ibi effiet fortis,converteretur iUa pars ignis in aere ad* huc in fpheera ignis, quam dehinc motu naturali exiret, ut patet de aqua indere genit a,quia igitur edum non fecundu qua.ibet.fui par te efi intentisfmi caloris conjcruatiuu. ideo non fafrn quamlibet fui partem ignem conferudt. non potefi aut pars ignit data continuate illius giratone,evadere quin ahqn fipponatur parci edi calorem Intentisfimuremittenti.ut Saturno etc.an aut tuuet hic modus faci lemq; reddat et'orum ad mixtionem concurfum,alias, p"Ad quartu ■ufque in centra terra; potefi edum agere terram cofaruando, gy etia calefaciendo,aut leuefadendo,tu etia continuo aquarum defla* xu terra deducitur,& iUius centru granita!is uariatur, gy fic pars qtaefuitin centro ter?# pofi longifana tpa,ufa in fuperficiem ter r<£ adducetur, ad hunc terne motum homines terra fodientes adiu-ytrunnè» ni uant,gr multa.alia etc. f Contra.quartu fundamentum.fcilicet ex hHo aliquid fiibilo nihil fit primo,quia ex oppofao non fiquitur contradittio, quia non efi de effentia fatti q fiat ex aliquo,immo melius aliquid fattum efi,fi de nihilo fatta fit,qua fi de aliquo.non.nfequitur.hoc fit gr nibiflillius pr afuit,ergo hoc non fit.ita non fequitur. hoc fit, sic arguit V non fit de aliquo,ergo non f.t.%Scqo.non minus fit compofitum nibih aiigd fafantiale accntali, fit enim copofaufubfiatiale gnatione fimplr, fièri’non'ieq compofitum uero acciit ale generatione fefim quid, et tri minus pra fi ^faTs uli [uPPonitur gnationifubfidntidli qua accntali,quia mapura,faltcm poffe e® (i/ in tentibus tantu unaformafùbflantialéfala pnefapponitur in fub* Tróof	gnatione,fid in compofiti accntalis gnatione prafupponte
ribiie°aiiquid tur materia prima informata forma fubfiantiali. y Tertio forma io*i^4nt^snonfi1 aliquo,licetnonfidt tanquaaliquidpfefub* fi«i & nó fie fifa™,nihilominus uerefit. qùia nere efi ab agéte pofiquanon fuit, ii de aliquo, quavis fiat i aliquo y Si dicas Philofophos intelligere q requiritur fubiettu p illapropofitione uel pars intrinfecd.^ Contra.non efi re fponfio ad mente eoru.patet ex mente Anaxagor#. qui ut vitaret ex nihilo aliquid f eri,pofuit formas latitare in materia,quod fignic efi q adfaluandu illud principiano» fufficit dare forma; fubiettu, CT propter hoc inuenit Albertus magnus formava inchoationem. ^Alii antiqui concefarunt entia fieri congregatione gy fegregd* tione,alii negauerut gnatione,contra quos negavit An.forma pro; exiftere in materid, dicens illa non fieri ex aliquo fùi.alioquin pro* cederetur in infinitu.Conftat aut illos non negaffe forma ex mate* ria fieri tanquam ex fubietto.^item neqrefponfio impedit propo fitum, quia prtexigifubiettum in quo non efi ratio quare aliquid ^>q<tìdcompofitu/ùbftantialefiteet non fit in/abietto, quavis fiat
D V B I V M
exfbiintrinfecofedfit forma in aliquo, quid non naturati per fe J'ubfifiit,unde fi ipfa effiet,gr non efat fatta,adhuc exifleret in fub ietto,ut patet de qualitatibus cali.ergo non merito fattionis habet ipfa fubiettu fti.ideo non efi de ratione fatti, inquatu fatta efi,ex aliquo fieri tanqua ex parte intrinfcca.ut patet de forma,neq fieri in aliquo tanquam fubietto.ut patet de copofito fubfiantiali, et fa fieri ex aliquo,et fieri in aliquo non fiunt immediate oppofita circa fattu.non igitur efi imposfibile aliquid fieri, quauis non fìat in alte .quo,neq ex aliquo,gr fic utroq modo ex nihilo,quemadmodu alis quid potefi jieri ex aliquo et in aliquo.ut in intefioe fornice accnta lis gy augmento forni# fubftantialis.fit.n.augmentu ex parte fors nue prceexifiente,gr etiàex fubietto. f7’Quarto rones philo/òpho* rum ad probandu illd propofittene non concludunt,ut patet pratti* canti.yQuinto arguitur dea pofa creare, primo ex natura agen vtrum fa tis non prafupponentis effettu eius, quia deus efi a quo efi oe ens, ergo deus efi a quo efi materia,ergo ipfe materia non prcefuppos nitysc^o ex untate agentis,quia oe agens extrahens de potentia ad attum efi particulare, quid ad determinatam fpem conducit, fed deus non efi particulare ages etc. J^Tum quia caufire ex materia compofitu efi hiitis forma in materia cuiufmodi non efi deus.^Tu quia agentia ex materia faciut ens per acetis ex non ente p acens, deus aut efi caufa effendi fimpl’r et per fe. ^Tertio ex untate effe ttus,quid efa uniuerfalior efi effettus qua moueri. ergo datur cau fa ul’ior qua fit caufa efficiens cu motu. ^Tu quid non efi in rerfi natura potentia!e,quod fit uTiter receptiuu ipfius efa,ergo oportet aliquid fieri fme fubietto.^Ad prima exprefarus quid fenferit Phi lofiphus ratione mutationisfubiicia,mutari efi aliter fe habere nuc qua privili qua tria clauduntur,fubiettu quod mutatur, difpofitio antiqua quafubiettupdtt, or difpofitio noua quafubiettu acquirite pportet.n.inuenire illud quod aliter fe habet,cr efi fubiettum. fedo oportet inuenire difpofaione fefim qua fubiettum aliter fe habet, et hoc efi terminus ad que mutationis.tertio oportet inuenire difpofi* tionem,qua prius habebat fubiettum,quee in mutatione perdita efi, cr illd fuit terminus a ^uo illius mutationis,ideo Philofophus con* cederet q, contrddittione implicant q> mutatio fit fine fubietto,quid effet ponere diffìnitum fine fui diffinitione,quìa in diffinitione muta tionis fubiettum includitur,hunc modu procedendi nota, quia funda mentum efi Philofopbi.i.phy.in inueniendis motus principiis. fSi dixeris q pro ratione mutationisfufficit rem produttam effe qu£ prius non fuerit,probatur $ rationem mutationis non feruas. quia fit.d.inteUettus nunc primo exifiens non in materid,cr patet q, ni* hil efi,quod nunc aliter fe habeat qua prius,quia nonintdl's de quo magis uidetur,quia non immediate ante hoc fuit a.intelettus. ergo non nuc fe habet aliter qudimmediate ante hoc fe habuerit.Ex quo patet.q dicentes effentia a.inteUettus,dum creatur, effe illam qua mutata efi,quia prius habebat effe potentiale, nunc uero habet efa attudle.primo inueniut creationi fubiettum,fecundo quia habere efi fe potentiale,eft pofa efa.gr non efi efa. quod effe requiritfubie* ttu ad hoc ut ipfum mutetur,ideo non fatis faciunt,quia oportet eos concedere effentia in potétiafubiettare mutationem,qua exntia ter minat, et effiet heee occafio negadi fubiettu in quacunq; mutatione, ideo Aver.in hb.de fibftantia orbis cap.i.declarauit q> non effe rei pnecedit efa tepore,gr q, pofa effe procedit rem,grfieri rei,et pojjè effe gr non effe feipfa comitantur in fubietto, imposfibilict enim non fiunt etcfavbi notandum licet huic propofitioni, Sortes potefi effe,fubiiciatur Sortes,tamen potenti# Sortis ad exifiendu nonfubiicitw Sor.fed materid qu# potefi; tranfautdri ad formam
Sortis,