Caput IX.
37
jY alterum mifericorditer liberare? Sic & Deus in nullo poteft reprehendi,fiue damnet, fiue miferea tur . Meritum enim miferico-rdfo nulluni eft,me-ritum autem indurationis eft peccatu totius m affo damnats.Necindurat Deus impartendo du-ritiam,fed non impartendo mifericordiam, ficut nec dignifunt. Quodfacit xquitatc occulta, ab humanis fenfibus remota.
ifai^e 45. Dzof itaque mihi: Quid addine cpieritnr* cr 15.	Voluntati enim eins pus refiflitlO homo,
iere.18.	cs refiondeas DcotNuqnid di
citfigmentnm ei piifinxitfe,qnid mefcci-fii fictAn non habetpoteftatemfignlus In tiexeadem mafiafacete alindvas in ho-norem,alind vero in contumeliam?
Ex praedida fententia prxuidit Apoftolus mo-ucri audacem infirmitatem eorum,fcilicet qui fe-„ cundum conieduras cordis humani, infcrutabile altitudinem iudiciorum Dei cogitare conantur, &-de culpis fuis fe excufare nituntur,& hanc libi cxaduerfo oppónensiait: Quonia dixi, quia deus cui vult miferetur, & quem vult indurar, [itaq;] ideft,ergo[dicis]id eft,obiicis, [mihiiQuid ad-hucqueritur] Deusdenobis? Nani [ voluntati eius quis refiftit?]Hoc eft dicere : Quid de nobis fit querela quod deum ofFendamus male viuedo, cum illius voluntati nemo poflìt refiftere,qui nos obdurauit mifericordiam non pr&ftando? Con-queritur enim Deus fope de hominibus,ficut per innumerabiles apparet fcripturarum locos, quod nolunt credere&redèviuere.Vnde & fideles ac LUCita, facientes voluntatem eius conuerfari dicuntur fine querela, ed quod de illis non queratur fcriptu-ra. De diuerfis autem queritur.Sed cur,inquiut? C queritur atque caufatur nos vel bona non fecifle, vel mala fecifle,cum in poteftate illius fit & volitate , abl’que boni? vel malis operibus vel eligere aliquem vel abiicere , prasfertim cum voluntati eius humanafragilitas refiftere nonpoffit? Cur querelato faccret de peccatis hominum, cum ne-queat vitare quod ipfe vult? Sic folent carnales in voluptatibus viuentes aduerfus Deli murmurare, & voluntati eius, non fuo vitio quod tpali funt, deputare, validamque contra eumtalibus verbis calumniam parare.Quos redarguit Apoftolus ab huiufmodi prsefumptione, & quarftionemeorum breuifermone difloluit,dicens:[Q homo,tu quis es qui refpondeas Dco? j Et eft fenfus : Et ex eo, quod refpondere vis, Deo calumniam facis : 3c quia de fcripturis tanta perqliiris, vt loquaris córra Deum, & iuftitiam voluritatis eius inquiras, oftendis te efle lìberi arbitri), & polle rede agerc fi volueris. Quidam autem ftulti putauerunt hoc loco Apoftolum in refponfione defeciflè,& inopia reddenda: rationis repréflifle contradidoiis audaciam. Sed magnimi habet pondus quod didimi eft, ó homo tu quis es & catterai &.in talib’ quaiftiombus ad fu? capacitàtis confideratipnena
reuocare hominem verbo qùidem breui, fed re ip 0 fa magna,eft redditio ratìonis. Si enim hsc non capir,quis eft qui refpo,ndeat?Si autem capir, ma-gis non inuenit quid refpondeat ; Videt igitur, lì capir,vniuerfum genus humanum tamiufto iudi ciò diuino in apoftatica radice danmatum^vtcria fi nullus inde liberaretur, nemo rede Dei poflet vituperare iuftitiam: & qui Iiberantur, fic opor-tuifle liberar!, vt ex pluribus non liberatis atque in condemnatione iuftiflìma derelidis, oftende-retur quid commeruiflet vnitierfa cónfperfio, & quo etiam iftos debitum iudicium Dei duce _ ret, nifi eis indebita mifericordia fubueniflet, vt volerium de fuis meritis gloriati omne Os obftru-atur,& qui gloriatur,in domino glorietur.O homo ,.tu quis es qui refpondeas Deo? Quis fit die, attenderquis fis tu,attende.Ifle Deus eft,tu homo. Sediuftitiam loqui videris tu,& fons file iùftitfo focat0 eft?Sausfitintenmtibiexfideadhuc vi- E .uenti, & nondum cernenti quod perfedum eftj, fed ex parte fcientijnofle vel credere quod nemi-nem Deus liberet nifi gratuita mifencotdia 5 & neminem damnet nifi aequiflìma iiiftitia.Cur autem illum potius quàm illum li’oeret,aut no libe-ret,fcrutetur qui potèft iudiciorum eius tam ma-gnum profundum,fedcaueatpr3ecipitium; Tu e-nim homo quis es vt refpondeas Deo? Refpódere enim Deo no pofle cóuincitur,qui homo nomi-natur:quia per hoc quod de humo fumptus eft,iu-dicià fuperna difeutere dignus no eft.O homo,id eft, carnalis pertinens ad Adam, tu luteus, quis es,id eft,cuius valentia:, qui refpondeas Deo, id eft,qui rationibus contra Deum agas,quòd iniù-fte eligat & rjprobet: fiue caufas iudiciorum eiu$ inquiraSjCur ìftum eligat &. illum reprobet.Deus per opera Aia quodammodo te inrerrogat, &■ tu fi caufas & rationes operum eius intellexefisre- p ipóndebis ei quia confiiitim voluntatis eius intei- ' liges.Sed tu homo quis ès vt hoc facias ? Éxcede honiinern,excede carnalitatem, excedernores & fenfus humanos ,fi vis hoc attingere. Efto prius vnusexillis, de quibus dicitur, Sapientiam lo-quimur inter perfedos, & rune demum redè & i-COf.2-non prxpoftere audies, fi qua funt de ammarum meritis & degratia vel iuftitia fecreta ommpo-tentis dei. Peccatore s enim credere iubentur* vt à peccatis credendo purgentur. Nefciunt. e-nim quod rede viuendo vifuri funt. Quapro-pter cum videre non poflìnt nifi rede viuant^nec rede viuere v.àlcant nifi credane ,manifeftum eft à fide incipiendum , vt prteccpta quibus creden-tes àfécùlohóc auertuntur, cor mundum faciant' vbi.videri d e v s poflit.Ideo rede dicitur hominibus in vetuftate vitx manentibus,& propterea tenebrofiim o<;ulum animigerentibus,ó homo tu quis es ’&e.Non enim fandos hoc loco Apoftolus prohibuit à quxrendo, de quibus alt : Spiritali» autem ludici homines,qui priniùs fadù
quo fadus eft , obtemperare noluit, in id lapfus
.t omnia : ìcaiuteos atque terrenos adhuc imaginem illius portant, qui -seft de terra terrenus : & quiaei à *'