«
AdRomanos
lobati, i. lobati.^.
H
G eftjVnde fadus.Talibus ergo diciture O homo tu quis es quirefpondeasDeoìEt additur.[Nuquid dicit figmentum ei qui fe finxit,quare fic me fediti? ]Vbioftenditur quali à limili & edam à minori, quia Deus nihil iniufte facit,fi vnius miferetur & ab alio mifericordiam auertit.Si,inquit, figme tum formatum in immundum vfum, non poteft accufare de iniufticia Udore fuum,cum figmetum multo digniusopus fit quantum ad figulu, quam tu homo ad Deum : tum ilio qui verus figulus, id eft,creator & artifex & formator nofter eft,habet poteftatem falua iuftitia cuius vultmifereri ,& quem vult indurare. Sed tu quandiu figmentum es,nondum perfedus es filius: quia nondum hau-fifti plenifiìmam gratiam, qua nobis data eft po-teftas filios dei fieri,vt poflìs audire, Iam non di-cam vos feruos,fed amicos: & tamen iam vis re-Ipondere Deo & noflè confilium eius.Qui fi ho-minis tibi squalis cófilium nofle voluifles, impu denter faceres, nifi priùs in amicitia recipcreris. Si ergo cófiliu Dei nofle vis, priùs ftude per meritimi fanditatis amicùs.eius fieri,vt non fis luteu figmentum ,fed v ir fpiritali s. Na vt manifèftu fit, non fandificato fpiritui,fed carnali luto ifìa dici, mox fubditur: [An non habet poteftatem figulus luti, ex eade mafia facere aliud vas in honorem, aliud in cótumelià?]Ex quo enim in paradifo natura noftrapeccauit,iam à Dei prouidetia no fecundum ccelum,fedfecundu terra,id eft,no fecu-dum fpiritUjfedfecundu generationé mortale for mamur,& omnes ex vna mafia luti fadifumus, quod eft mafia peccati.Gùm ergo merita peccàdo amiferimus^&mifericordiaDci remota,nihil a-liud peccàtibus nifi sterna danatio £ebeatur,quid fibi homo de hac mafia vult vt Deo relpódeat & dicat,quare fic me fecifti?Hsc mafia fi eflet vtiq-media, vt ficut nihil borii ita nec mali aliquid me reretur,nó fruftra videretur iniquitas,vt ex ea fie-ret vaia in cótumelia.Cu vero per liberti arbitrili primi hominis in códenationem vniuerfa defluxe rint,proculdubio quod ex eafiutvafain honore, J non ipfius iuftitis qu? gradarci nulla pr?ceflìit,fed Dei mifericordis attribuedù eft: q> vero in cótu-meliam,noniniquitati Dei qus nulla eft,fed iti-dicio deputadum eft.Qyi figulus eft,cum fragi-les,infirmos & terrenos facit. Et ex eadem mafia, qus tota in Adam periit, facit fecundum volun-tatemfuam alia vafain honorem per mifericordiam,alia in contumeliam per iudicium.
Quodfi volens detti oftendere iram, notavi facere potentiafuam,fuftinuit in multapatientia vafa ira apta in interitum, vt offenderei diuitias gloriafua in vafa mife\ ricordia,c[uapraparauit ingloriam, (puoi 01 vocauit noi non folum ex ludais,fed eti am exgentibusficutin Ofee dicit:Vocabo nopfebem meam,plebem meamt&rip mifericordiam conffejuutam, mifericordiam
confequutam. tt erit in loco vbi dfehim K efl eis^on plebi mea voi ,ibi vocabuntur filij dei vini.
Oftenfum fuperius eft,quia etfi Deus nihil boni det,non tamen iniquus eft,nec poteft ei homo refponderc.f Quod]ideft, fed fiipfe quibufdam edam bona dedit,quid ei refpond?bis ? Quid dicessi Deus bonaillis impedit, feilieet cum elfent apd in interitum,fuftinuit eos in multa paticntia, & interim dum expedaret, oftendit multis indi-ciis^velipfos nonnunquam pumédo vel alios co-ram eis, futuram iram vt fibi cauerent : & in hoc quodfuftinuit & iram oftendit, notificauit pote-tiam,quia per malos purgat bonos ? Quali dicati Potes dicere quod iufte fubtrahit gratiam & da-nat illos, qui ita expedati noluerunt refipifeere, fedhac gratia abufi funt. [fi volens Deus often-dere]in perditis[iram]reddendo illis vindidam, & notificare[potentiam fuam]bene vtendo ma-lis,quia tampotens eft eius bonitas, vt bene vta-tur edam malis, [fuftinuit in multa patientia] id eft,diutiflìmè patienter tolerauit[vafa irai] id eft, homines qui pieni eius ira funt : vafa dico [apta in interitum]id eft, idonea sterns morti, fi hoc fecit Deus,non eft inde accufanda eius padentia, fed eorum pertinacia , qui diu expedati noluerunt conuerti.Nam ideo fuftinuit eos,cum feiret non conuertendos,vt fierent inexcufabiles,& per eorum malitiam purgarentur boni. Idcirco fuftinuit eos,[vt]in futuro feculo [of^ederet diuitias glori? fu?]id eftlargifltias opes beatitudinis ster ns, venturas[in vafa mifericordis]id eft, in ele-dos homines plenos mifericordiaeius,[qus]ele da vafa ipfefprsparauit in gloriarci,]cum econ-trario vafa ira: fint apta in interitu cadere. Quia quod à vafis i'rs exigit iuftitia punientis, hoc va-fis mifericordis dimittit pietas liberantis, & iri-fuper gloria eis largitur gratia faluantis. Notan-dum autem,quia in eo quod fuperius ait,figulum habere poteftatem ex eade mafia facere aliud Vas M in honorem, aliud in contumeliam,oftendit rriy-ftice creatorem non pofiè reprehendi,fi ex eadem humans natura: mafia alios creat adhonore fan-ditatis,alios autem fic creat, vt abire finat in co-tumeliam nequiflims operationis & iufts dam-nationis. In eo autem quodnunc dieit, qudd fi Volefìs Deus & estera, declarat quia non poteft accufari,fi d.iu viuentes in carnemalospatienter tolerat, vt eos in malitia perfeuerantes poft-moduacerbius puniat : & bonos eorum prauita-tevexari pèrmittit ,vteis prò patientis merito maiorem gloria coronarti reddat.Si eos quos indurai , padenter fuftinet, vt eos iuftius dàrtinet poftquà diu fuftinuerit, no eius accufanda eft pa-tienda & infinita clementia, fed eorum diiritia, qui bonitate eius in perditionem abutuntur . A-lioqui vnus eft folis calor, & fecundum elfentiàs fubiacentes alia indurat,alia liquefaci!, alia dif-foluit, alia conftringit.Liquatur enim cera & in-duratur lutum, & tamen calorisnoncft diuerfa,
natura.