AdRomanós
G quadrone motu exprimens audìtoris, [Quid et* go dicemus3inquit5[Nuquid iniquitàs]eft[£pud Deum?Abfit.]Vidit enim quodhis auditis huma napoffet infirmitas velignorantia cogitare, & cadérci qusftionem fibi proponit.Si,inquit, Efau Se Iacob needum nati erant,nec aliquid boni aut mali egerant,vt vel promererentur Deum vel of-fenderent,& eiedio eorum atq; abiedio, no merita fingulorum,fed volitiate cligentis & abiicié-tisoftenderet,ergo quiddicemus?Nunquid infe-remus quod iniquitasfit apud Deum,qui altcrum eligit & alteru abiicit,cum vterq; fitaqualis meriti,imo nullius meriti?Abfit vt apud eum fit ini-quitas.Et quare abfit?Quia hunc per mifericordiam eligit,illum per iuftitiam reprobat, in quo neutro eftiniquitas.Huc per mifericordiam, quia ita[dicit Moyfi.MifereborJvt credat, [cui mife-reborjvt eu voce: [& mifericordia prteftabo] vt beneoperetur,cuimifertusfuero vtcredat.Vel miferebor vocàdo,cui miferebor prxdeftinado:& mifericordia prxftabo vita perennem dado, [cui H miferebor ]bona opera largiendo. Vel miferebor infpiràdo bona voluntatem, cui miferebor fecu-dum prsedeftinationé:& mifericordiam praeftabo fecundu bona voluntatis executionem, dado gra tia ad omne opus borni peragendu,cui miferebor peccata dimittedo.In quibus verbisdocemur, ex illa mafia primi hominis,cui mors merito debe-t-ur,no ad merita hominu, fedad Dei mifericordiam pertinere,quod quifq; liberatur: atq; ita no effe iniquitate apud deu,quia neq; remittedo,ne-que exigédo quod debetur, iniuftus eft. Ibi enim gratuita eft indulgeva,vbi iurta pq$èt effe vindi da,vt hinc euidètius appareret a pcena debita liberato & gratis nidificato,quantu benefici; cófe-ratur,quod alter ajqualtierreus fine puniètis iniquitate p.unitur.Non enim iniquus eft Deus, fine iudiciupoenale ingerat digno,fiue mifericordiam praeftet indigno . Amboitaq; gemini natura fili j
I ira; nafeebatur, nullis quide operib9 propriis,fed originaliter ex eodé vinculo dànationis obftriéti. fed qui dixit,Miferebor cui miferebor, Iacob di, lexit per mifericordia. gratuita,Efau aute odio ha buitper iudiciu debitum.. Quod cùm deberetur ambobus,in altero agnouit alter no de Ibis difta-tibus meritis fibi effe gloriandum,quodin eadem caufa fuppliciu non incurrit,fed de diurna: gratin: largitate.Similiter & omnis quicuque mifericordia cófequitur,de propriaruvirtutu meritis glo-riari prohibetur,dicente dòmino,Miferebor cui miferebor.Non enim ait, Miferebor talibus vel talibusifedjCui miferebor,vt neminem precedetelo bonis óperibus fuis mifericordiam tant£ vo-cationis mcruillé demonftret. In eo autem quod addidit , & mifericordiam prteftabo cuimifere-bor,intelligedum fortaflè eft,quod àùtipfius mifericordia: fu® firmitàtem Deus irta repetitionc monftrauitjficut Amen amen,ficut fiat fiat, ficut r.epetitio fommj Pharaonis , pluràqùe Emilia: aut in vtrifque populis, ìd eft, gentibus & He-brais,hoc modo pranunciauic mifericordiam fe
effe faéhirum.Etqliandoquidem nullo precedente merito deus per mifericordiam elegit Iacob,& fife c<eteros,[igitur non volentis ncque currétis,] id eftoperantis,eft vt perueniat ad vita, [fed mife rentis eft Dei] qui praftat illi mifericordiam. Si hoc,inquit,recipimus,vt faciat Deus quodciique voluit,& abfque merito & óperibus vel eligat ali quem vel condemnet,igitur non eft volentis neq; currentis hominis,fed miferentis Dei. Non ergo ideomifertus eftDeus, quia voluit & cucurrit Iacob,fed ideo voluit & cucurrit Iacob, quia mifertus eft deus. Paratur enim voluntas à domino, & adornino greffushominis dirigentur, & viam eius volet.Dein quia propter Iacob dièta eft ifta fententia generalis,non volentis neque currentis, fed miferentis eft Dei, datur etiarn exemplum de Pharaone propter id quod diftum eft,Efau autem odio habui & fubditur: [Dicit enim fcriptura &c.]Efau per iuftitià Deus reprobatiti, quia hoc dicit fcriptura,inducens deum loquentem Phara-oniperMoyfen,[quiainhoc ipfiim excitauite, vt oftendà in te virtutem meà.] Non feci te malu fed excitaui. Malus enim eras, fed quali fopitus. Ego autem oftendens tibi tigna,& mandas vt po-pulum meum dimitteres,excitaui te in eandé ma litiam vt deterior fias.Hoc enim iuftum eft, vt qui in fordibus eft,fordefcat adhuc.Nequc hoc eft inutile,quod cxcitatuses ,fedvt in te obdurato & refiftente oftendam virtutem meam,multiplican-do Tigna mea,& ad vltimum te fubmergendo at-que populum meum potenter liberando. [& an-nuncietur nomen meum in vniuerfa terra]id eft, fama & gloria nominis meirefonet vbique terra-rum,& omnes gentes notitiam mei difeant, fama virtutis operum meorum vbique diuulgata, felli-cet quomodo valida manu populum meu eduxe-rim de medio inimicorum fuorum,& ipfos à tergo perfequentes in mari rubro fiibmerferim, vt nec vnus fupereffet.Poft haec ad vtrunque.i.adil-lud quod diètum eft de Iacob, & ad iilud quod de Efau vel de Pharaone, concluditur; Quàdoqui-de,inquit,deus fola mifericordia Iacob elegit, E-fau autem iufte reprobanti,vel Pharaonem excita uit in perniciem ipfius, quia vtrunque tic voluit, [ergo cui vult miferetur, & quem vult indurar. ] Miferetur vtique gratuito dono,indurat auté iu-fti filmo merito.Milèretur fecundum gratiam qu<j gratis datur,non meritis redditur: indurat autem fecundum iudicium quod meritis redditur.Mife-retur magna bonitate,indurat autem nulla iniqui tate,vt nec liberatus de fuis meritis glorietur,nec damnatus nifi de fuis meritis conqueratur.Sola c-nim grada redemptoris difeernit à perditis, quos in vnaperditionis concreueratmaffam, ab origine dufta caufa cómunionis.Cum ergo totus mun dus iuftiffimè poffet damnari, Deus cui vult miferetur,& quem vult indurat,id eft,non miferetur ei,nec emollit cor eius,nec tamen iniufta eft eius voluntas volentis ali j mifereri, aliique non volé-' tis.Quis enim dicat aliquf potente iniufte agere, fiex duobus reis vnum iurte velit interimere, & alterum