/
rr	• Jn.XXF.
’	1	n. , ridile fiomfirifle auòd A ve ab bobine non movet volfititatew efficaciter: &:
à libero arb. non eft putandus figpi&caflequod	vnlnn^tem conwarat inftrumCnto quod à
Deusfimulnatura operetur cum libero aib. ita ut infiuat infffettum & non in caufam,alioqum enim fuis praccdèntibus verbis contradicerent;
& cxemplum duorurn ferentium ingcntemlapi-dem non rette repudiarci. Duo enim fimul natura operàntes ad eundern effettuili fimiles funt duo-bus ferentibtis lapidem aut trahentibus navem.
‘ Undc& Bcllarminuslib.4.degrada & libero.albi cap. 15. Deum & créatiiram agentemilliscom-p%rat. DicesS. Bonaventura rejiciens illud Amile folum vult excludere operationem independen-tèm, qualis eft duorum qui lapidem portant quorum neuter peridét ab alio; Bellarminùs autem ilio limili vult offendere creaturam non immutati noe B pramovcrià Deo, ficut unus.eorum non immutatiti ab altero, ergo ille bene rejicit Stille bene ap-probat. fiefp negandoprimumantecederli ,excludit enim ibiS. Bonaventuracooperadoncm fimulta-neam talem qua neuter agatinaliiim i fic enim habet. Non eft intelligendtim quod Deus coopera ur liberoarb. ficut cum duj> ferunt lapidei» unus cooperati^ alteri ,/èd quia (DeUs eft intime agens in omni attione (fi intimai eft ipfipotèntiìe operanti, ita quod potentia ipfa in nihilexit quod non fit db ipfio.. Si eft intime agens Scintinwsipfi potenti#, ergo dum operaturatdngitpotentiam, ideoquenon concur-ritin folum effettum ; fedetiam in caufam : Ipfa
' enim potentia cui Deris agens eft intime' prafens, ■ eft caufa effettus. Cardinalem autem Bellarm.illo limili bene uti ex ditto antecedente non fequitur; quiafalfiimfupppnit;fcilicetcreaturamnon pra-moveri à Deo, nec impelli; nec ab eo vires accipe-re quando att.u agit , cum tamen Deus compellat > Voluntates ut dicitEcclefia, 8c det creatura ali-quid, Icilicetiplumagere, utfaepè diximus, do-netque vires efficaciflìmas Ut ex Auguft. loquitur Tiletànus.. Hucetiam pertinet quod Gregórius Atimirienfis 1. i.fent. i^.quxft. 4; art. 2. ad 7. difertè afferit quod Deus determinai libere agens naturale : quod agens naturale a primo agènte libere determinatttr. Et in i.d. 34.3 j. Sic. qtiòdDcus • movet voluntatem nbftram, facitqueipfam agere. Ubi manifefìè loquitur de detetmiriatióne ad agcndùm; quflndoquidem fic Deum movere dicat ut fit caufa cui voluntas Operetur,fi ve ut faciat eam face,re. Sed& Capreolus in 2. dift. 37. quseft.
Detto no cxprefse dicit quod molto Dei non determinai vedette- lantani» crèatam ad aliquidquod fitfiecundum fé minat malum fed ad illud qnodeftfecundùm fe bonum. Et admalììdift.- 28. qua:ft.1. art. 3/ad 12. afferit quod Deus (ed ad cauletattum, immediate movendo potentiam,^uod-bonum.	potentia fit inftrumentum ‘Dei, fed libertini.
A r t 1 c u L u s XXV. HAnc eandemde Dei inc\tufas ipfas. attione dottrinanti docuerunt Lovan. ut patet ex Adriano 6. fup. citato & ex alijs jam citandis'E Lovan. Ruardus Tapperus Cancellarius Lovapìcnfis ètfi authori- quaèdàm habeatin fpeciem nobis contraria, aper-z<i/<rr. tè tamen pramotionem Dei afferit : Se qua: in . eo videntur effe contraria, facile explicari poffunt, ut non hitelligaturnegare omnem detcrminatio-nem, fedeam tantum qux neceflitet, afferatque ftmultaneam operationem non natura fed tempo-Sola ris. Tomo 1. editionis Colonienlis pag. 189. fiuafiono Gratia, ad bene operandum necefiana, eft movetmotto qua Deus applicai tmellectum ad cogttan-efficaci- dum falutaria & voluntatem ad eàdem bene affi-ter.- cit, &c. pag. 191. Suaftofola , fivedDcofiat fi-
D
pofteà voluntatem comparat inftrumcnto quodà Dcomovetur ut ab agente principali. Pag. autem .
19 3. dicit quod fi requirat.ur gratia per quam voluntas à Deo effettive flettatur, nitrii mutat, ned impedir voluntatis libertatem in libero ufu gratis,	.
quia ita fiuabiter inchnat (fi determinai eam Deus, Detti ut libere fequatur.Et pag. 197. Quamvis ,a\t, fub volti»-Deidetermmatione non tamen propterea mtnus libe- tatèm rè fe determinai ( feilieet voluntas ) quam fi non deter-concurreret nec determinarci Deus ;i. etiamfi Deus minati Voluntatem determinet, non tamen minus libere ipfafe determinar quam fi Deus eam non deter-minaret. Dum autem dicit fiori effe difputan-dnnì quis prior fit in determinando, Deus an voluntas, non negai prioritatem caufalitatis, de qua pag. 191.dixerat ex ÀugtWlliO : Dei voluntasfemper prior eft voluntate hóminis ad bonum. Ét de qua pag. 2 24. dicit : In omni operefdnDo prior èft voluntas Dei, pofterior eft voluntas liberi arbitrij .1. operatùr Deus, cooperatur homo’, fed prioritatem, qua ponanturduo nattira inftantia urium prius & altcrum pofterius ; qux poffint à le in vicem fepa-fari, ut patet ex pag. 200; ad 2. argumentum : & ex dittis fupr. ex Scoto.
Driedo lib. de~ concofdia lib. ai4). cap. 3. bmnia, inquit, qus. & facitfft. fatturiti eft Deus ; fua voluntas ab Atèrno fife determinavi^ Et infra. Verum quidern eft homines jam Dèi pradeftinationé juftìficdtos, fuis ftudijs , fuis circUmffettis dplibera-tionibusfiuifquè confilijs rettis feipfos determinare ad bonorum operar» èlettiones, fed Deus facit eos ad racit bene vivendam frontaneè determinare feipfios, omnià hac facere libera voluntatè. Et in fine c. 2.1. q detèr^ decaptivit.trattati! s.fepiùsinculcatDeum face-re ut libere velimus : tractatu autem o. c. o, docet ex fcripturis quod gratia fe habet ad liberurn arbitrium Ccut attifex ad inftrumentum, quod-que ficutbomó facit calamum aut ferram Icribere aut ligha dividere, ita Deus facit titnos fàciamus^ addens ineoeflediflìmilitudinem quod ferra vel calamus non agant ex libero fu a: rationis arbitrio ficut voluntas, fimilitudinem autem in eo quod li- - •	..
berum hominis arbitriumq Dei récipiat non vires folum feu poflìbilitatem operandi, fed motum (fi reCtZ attionèm qudfiunt opera bona, fifici multaque habet mo1^ ibidem huc pertirientìa;	a^Deos
Joannes Lcrilius lib. 1. de Chriftiana liberiate cap-. 8. Nihil,inquit, in bono opere libertini poteft arbitrium, nifidtvinitùs moveatur: Ut autem mo* veatur, in manu Dei eftficut latum in mantbùs figlili. Sed omnin'o fic movetur divinitùs ut (fi feipfum mavedt, (fic. Quod aùtem non moveatur lolis'fua-fìonibusoftendit 1. j.c. if. dicens gratiam nihil aliud effe quam interiorem admonitionem vii pulfum.
Jacobus LatOmu? in refpon. ad Lutherum c.
3. conformità- S.Thomx, pratereum modum quo Deus movet voluntatem infondendo illi qualitatem leu habitum charitatis dicitquodali-ter homo adjuvatur à Deo in quamum anima hominis divtmtus movetur adaltquid cognofeendum volendum vel agendum (fi hoc modo tpfe gratuitus effettui m homme non eft qualitasfied motus quidam anima.Et lib. adverfus Eralmum tit. de merito difertè afferit non folum nos cum Deo libcrè onerari led etiam Deum in nobis & per nos operati
Cunerus autem fepius quidern ait Deum non prius , operan quam voluntas , led manifcftè loquitur