Deus utitur', omnibus. Persi. Art.XÌV. Il He & cap. 64. difertè dicat Deum movere estera A operativa ad propri.is operationes per alìquem motum pali ter agentia, idemque doceat 1. p. & 1. 2. ut ex verbis '~ ' fupra citatis manifeftum eft. Si dicasDcum dici movere quia motionem facit fimul cum caufa 2. Refpondeo primo quod communi omnium fen-fu movere caufam plus eft quam facére motionem .• eft'enimTacere motionem per caulam, eamque realiter attingereféu movere. 2.D.Tho-mas dicitDetim movere caufas adaeftiones, ergo movere aliud eft quam facere motionem feu aflio-nem. Prattereà riti realiqua eft illam ita attingere ut applicetur ad operationem : fi Deus utitur omnibus caufis, ergo omnes caufas ita attingit ut eas applicet , ideoque fallum eft quod concurrat in eftèótum & non in caufam. Major eft B.Thd- B ma? 1. 2.. qusftione 16. Ubi doCet quod uti eft applicare' aliquod principiar» ablionis ad aflionem■ Minor afleritur ab ’eodém libro tertio coritra Gcnt.capite 64. bis verbis. Qnicumque facit ali-quid propter finem utiturilio adfinem : oftenfum eft autem fupra quod omnia qaahabent efle quocunque modo ,funt effeblas Dei, quod omnia facit propter finem qui eftipfe. Igfeigitur utitur omnibus dirigendo eainfinem -. hocautemeftgubernare : &poftea: Oftenftìm eft, ait, quod Deus eft primum movens non motum ; primum autem movens non mima mo-vet quam fecunda mbventid fed magis ; quia fine co non movent alia ; omnia autem qua moventur, moventurpropter finem: movet igitur'Deus omnia q ad fines fuos. Qua? dedufiio habetur ex Philo-fo-pho libero 8, Phyf textu 3 3. quem commen-tans idemD. Thomas fic loquitur : Cum.tam primum movens quam liltimum movere dicamus, quod magie movet primum movens quam ulamum, & hoc patet per duas rationes, quarum prima eft 'quod primum movens movet fecundum movens, fed hon è contrario. Secunda ratio eft quia fecun-dum movens non poteft movere fine primo , fed pristini» movens poteft movere fine fecundo. Quibus planèfimilia videbis apud Tolet.in eum librura fcribentem , qui nóminatim dicit quod movens ultimum recipit motum à primo : unde fequitur. evidentcr quod primum agat realiter D in 'fecundum. Sed & hic obfervandum eft quod B. Thomas ficut & Philofophus ut duo diftinciìà ponat , Deum agere independenter , & moverecaufas 2. hoc enim in ratione. 1. con-tinetur , illud in 2. ideoque non refpondent ad mentem D. Thomas qui volunt Deum .ab codici movere caufas , & eas moveri quia ille agit independenter , ha? autem dependenter : quanquam & base ejpfmodi explicatio ex fupra didis latis maneat refutata. Articulus XIV. QUod B.Thom. i> p. qusft.io art. dixit Deum operari in omnioperante, ideoque etiam in caufa & non folum in effedu, necfolum-quatenus dat vel cònfervat virtutem, fed quatenus candem applicat, hoc ipfum clariflìmèdocethoc À o lib. 3. contra Gent. cap. 67. ubi poftquam dixit . abfque violentia: Hinceft,ait, quòddiciturProvf Deum effe caufam omnis adionis quatenus dat & c°nfervat virtutes adivas , femper eas in rebus caufando,fic loquitur: Quicquidapplicaivirtutem Omnis applica- attivar» ad agendum dicit ur effe caufa illius attio-tiovir- nu : artifex enim appltcans virtutem rei naturali* luti; ad jd aliquam ailionem dicit ur efft caufa illius att io-opera- nis, ficut cocus decòttionuqùa eft per ignem : Sed itone eft omnis applicano v ir tutu ad operationem eft prin-princi- cipaliter & primo a Deo-, applicahtur enim virtutes tiovir- nu : artifex enim applicans virtutem rei naturali; vel corports vel anima : primum antera principium &primo titriujque motus, eft Deus : eft enimprimum movens a Deo, omninò immobile : ut fupra oftenfum eft, &fìmiliter omnis motus voluntatts quo apphc.intur aliqua vir-tutes ad operandum .reducitur in Deum fìcutin primum appetibile & in primum volentem : omnis igttur operano debet attribuì Deo ficut primo & principali agenti: Adirne in omnibus caujìs agentibus ordinati! , femper oportet quod caufa fequentes agant in vir-tute caufapnma, ficut in rebus naturalibus corporei inferiora agunt iti vinate corporum caleftium, & tri rebus voluntarus omnes artifices inferiores operar, tur fecundum imperium fupremi architebioris : in ordine autem caufarum agentium, Deus eft prima caufa, ut in i.oftenfum eft .- ergo omnes caufa inferiore! agentes agunt in vinate ipfius -,caufa autem a elioni t magis eft td cu\us virtute agitar quam etiam illud quod agit ; ficut principale agens magis agii quanti inftrumentnm. Deus ergo prmcipalius eft caufa cu-juftibet acìioms quam etiam caufa fecunda agente!. Sed objiciet aliquis. Agere in virtute eft agere per virtutem qua? accepta fuerit àfuperiori agente dependenter à continuo illius influxu inefle-dum : ergo riihil eft hìcpro influxu Dei in caufam, A’.A', Ant.S.enim Thomas plus voluit dic.éns Deum applicare omnes virtutes operativas,omnia-que agentia agere in virtute Dei, quam quod virtutem acceperint àDco utpatet ex contèxtuhu-JUSC.67.& ex c.70. ubi dicit quòd virtus inferiori; agenti; depenclet à virtute fuperloris agentis in quan-tum fuperius agens dat virtutem ipfam inferiori agenti per quam agit vel cònfervat eam aut etiam applicai e am ad agendum , ftcut artifex applicai irìftru-memum adpropnum cfleclum, cui tamen interdum formar» non dat per quam agit inftrumentum, nec cònfervat, fed darei folum motum. Et c. Sq.docet Artifex Deum dare virtutem ac infuper hominem non aliqud-poffeuti illà virtute nifi agat in virtute Dei,& nifi do dat Deus operetur in ilio. Rursum i.p.q.ioj. art.5. inftru-caufam agerein virtuteDeidicit effefic agere quòd mento Deus eam moveat,realiter fcilicetipfam attingen- [olum ■do. Prirnum,mc\mt,agens movetfecundum ad agen- motumì dum ; & fecundum hoc omnia agunt in virtute ipfius Dei. Movere auté caufam lùngè aliud eft quam illi datam virtutem conlèrvare vel fimul cum eaagere utpatet ex didis. Vnde& c.67. jam citato:^/?