8$ Caput primum־ Verficuìus í §5 Anatolia circa Euxinum fitàmobfideret,bafilica bellica vtebaturglobúfeptingétarú librarii expio-dente, vt ipfos motes integros euerterepotuerit. Huc etiam Ioannem Auftriacum referre poffem cum fuis triremibus, & telis igneis, quibus &■ fragorem omnem f11perabat, & omnia ligna ita inflammabat, vt priùs in Cinerem couerrercnttir, quàmab vilo extinguí poilènt. Taumatutgicam, quæ ponderibus, fpiritu , neruis, funiculis mira efficit: qualia finit, quæ fubnatant aquis ;aquari horologia,& cætera hydraulica, quæperfeVert-torum flatu ,aut aquarum varie defluentium im-petu voces auium exprimunt: fiphones incendia extinguentes,æolipylas fufeitantes ignem;&om-nia automata, quæ viua facile diceres: Continet etiam Centrobaricam, quæ rerum omnium cen-trum aperit. Omitto machinas fcanforiasarchi-teéluræ,vt ad illam accedam,quæ his file- Aiiftotcles. currit, inquit Ariftot. c. 1. mechariic. problem, quæ præter naturam facienda funt, vbi fané con-flat in nobis effe diuinæ particulam auræ,cùm ea fuperemus atte,à quibus natura vincimur,vt An- Amiphon. tiphonafferebat. T fi ú> fumi iikp/mSu. Hanc igitur mechanicarum partem aggredia-mur, in qua diuina prouidentia maxime relucet, quæ tantam ingenij vim homini tribuit,vtnaturç dominus quodámodo euaderet; quid enim ei dif-fàcile eftjfedquid non facile, qui mechanicas per-feélè callet. Quid Athee, quid dices, quid exeo-gitabis , vbi videris hominem funiculo nauim è mari fubleuantem ; turres ipfas,& integros mon-tes indar globuli huc illuc commouentem ? Quid fi terram ipfam , 'e fuo loco fe dimouere poffe, & pondus quodlibet aifignatum vi minima furfum leuare polliceatur,vt propofuit Archimedes Hie-roni regi,his verbis Jìtìfwlmi ■ni jív.i. da mihi vbi pedem figam,&commoueboterram: quod fatis experientia comprobare vifus eft,dum folus nauem illam fubduxit.quam vniuerfa Syra-cufanorum multitudo colle ¿Eis fimul viribus tra-here non potuerat, cùm illam Hiero regi Ægy- ptiorum Ptolomæo mittere vellet, aideout tanta admiratus fcientiam rex exclamarit, ün rairnt{«?» ■nçùpÂ^tc ApjyfwîJty xéjpïh׳ ïTinunop, id eft, ab hac die credendum effe Archimedi, quicquid deinceps affereret. Sunt qui Archimede audacio-res fe terram monere poffe afferant, fi non in al-tum,faltem motu circulari, fi plurimas ingentes bombardasin rupem magnam ad angulos reélos emittant, quæ nunc omitto,plura de his in quæ-ftionibus allaturus , quæ ad terræ Habilitatem, vel motum attinent. Quis vim illam indidit Jho- Vcuscum im • ,»״----------------״״״.,״״ circulo cS- grediatur ?nifi is, qui eum è nihilo formauir.?Ve-paratur. r1'lm admirare horum miraculorum principium, quodaliquarationcDeiomnipotentisgerit fimi-litudinem, circulum nempe, qui infinitos angu-los eminenter compleélitur, ficut Deus infinitas creaturas ; circulus tantæcapacitatis cd, vt nulla figura ei po (fit adæquari,quid obfecro Deoæqua-leeffepoteft? Deus eft circulus ,cuiuscentrum vbique reperitur; nunquid circuli centrum vbi-que rcfidec,quatenus vim luam in omnes lineas, & rotam circunferentiam diffundit? Circulus eft Circulus igitur mechanicorum omnium prin-veluti cauli çipium optimè collocatur ,ipfo fuffragante phi- fdtcn"foCl 7»r v»/ omnlum ¿m. Hinc ergo fit, vt maiores libræ minoribus fintexaíliores, quorum brachia, quæ funt inflar diametri, àfparto longiùsabfunt ,atque adeo ci- De libra & tiùsCorhmoucnrur , quandoquidem res, quæ fi- eiusparcib’ mul cum circulo ,vi motus circulo impreffimo-uerur , eò celeriùs mouetur, quò magis didat à centro,quod in libra fpartum vocant ,Vel ,fi ma-uis perpendiculum. Eadem ratione de veéle, atque de libra philo- De veftei: fophandum eft, fiuehypomoclion, quodeft in- vnivilUus ftarfparti.¢rijût inter pondus, &potenti5, fine in veélis extremo;nec enim inter onus,& hy-pomoclionpotentia collocati folet, tametfi non défunt,qui propter hunc fitum, hanc tertiam ve-£lis fpeciem cóndituant ;Remum vero fecunda: De remo, & veélis fpeciei tribuere poffumus,quiafl11uius,vel rcm* P11״‘ hiarerefpeélu nauis eft hypomoclion , feufultu- ^us' ra; pondus autem moueridum.fcalmus cum naui, ‘ , 1*1 r De temone, mouens denique remex ; quod & de temone, ten ¿ & 1c gubernaculo,quo nauis huc illud conuertitur.af- !״iis dici po ìerendum eft : cnimuero mare rationem habet tell, hypomóclij, temonis manubrium Veélis, qui puppi nauigij affixus eft ; quod fi temòriem remu appellare volueris, cardines infixi puppi fcalmus efficientur; verùm hic remus ad latera, ille an-trorfum nauem commouebit. Quid de antennis dicam, quæ quanto fubli- Antenna,k miores fuerint,eò celeriùs nauigiapropelluntíná nlalus' malus longioris veélis rationem habec, quando antenna fublimior eft;fultt1ræ vices mare circa pedem arboris fuftinet,onus eft ipfa nauis,ventus De tro-autem potentia mouens. Eadem circa trochleas chleis, Sc confiderà« poliunt, quales funt illæ ftriatæ, qui- “J“’" bus ad aquam è puteis hauriendam vtimur, quarú centrum immotum fultura dicenda efttdiameter, veélis i fitula funis duélan j extremo tufpenfa,p5-dus; potentia denique collocatur in alio funis ex-tremò; Omitto fcy talas Ariftotelicas forfitan à Laconi-cis diftirtélas, quas eò moueri dicit celeriùs, quò maiores fuerint,& quibus pondera faciliùs,quàm curribus ferantur : Iug3 telatia, quibus tarn fta-men,qùàm tela contexta facillime cojlopum be-neficio circum ponitur : quia Collopes funt vedes lógi, quorum fultura eft in medio iugi, pondus in eiufdem fuperficie, vnde tela,vel llamen pendet; potentia vero,manus textoris collopem mouens, & attrahens: fuCculas , quibus in Iapidicims ad extrahendos lapides íuuantibus collopibus vti-mur,vbi medium , vel axis fucculæhypomoclij vices gerir. Quid referam cuneos hymoclion in cono ha-bentes, & duplicem veélem pro latere duplici continentes, qui lignum , vel lapides findendos mouent, idque maleorum iélibiis-.polyfpaftos cú fuis trochleis, ftriis,funibusduélariis,& pegma-tibus, feu loculamentis,quibus per rotarum mul-titpdmem vires in infinitum multiplicare poffis. Denique fecurim.bipeiiem.enfcs,mucrones,te-rebras, feras, & quæcùnque referri poffunt ad cuneum omitto , Vtad Deum verum redeamus, à quo vis & motus omnis oritur; vbi tamen aduer-tendum eft fecutim antiquam ex dnobus circulis per centra fe mutuo fccantibus oriri, quæ pele-coides appellantur, teile Proclo in 1;. primi Eu-clid. cuius figuram oilendet poetica Simmiæ fe-curis in Epei gratiam, (qui Dutiu equum Troia» D iiij De fcyraliS Ariftoccti- Iug.1 tela-riä,& carum parces. Dc cuneis, &c eorum kymoclio. De polyfpa-ftis & illoru viribus. Securis, te« rebra. Pelee 1>וי׳ e quid iit.