88
8/ Quæft. <Sc Comment. m Genefim,
num architedatus fuerat ) concinnata,quando bipennem fuam Mineruæ Deæ in Gargaria Italiæ regione prope Metapontum dedicauir; illaSim-mia: fecuris operibus Theocriti fubiungrtur.
, Quisamabo homini fuggeifit ftateræ iiiuentio-ncm,vtin'ftitiæ virtuti pulcherrima feruiret.׳quis eum docuit,vt trutinápro hypomoclio, prapdn-dere collocaretæquipondium,& pondus in lance conftitutú potentiam reprælentaret ! quis ei da-teïçhaftam prò vede , & pro fparto trutiná fug-
, gelfitîvndc forcipum (quibus dentes,&claui tarn
pariibuVCU ^ac'k extrahuntur) hymoclion in connexione duorum laterum,tanquam duorum veâium vni-
Toleno- ca fultura nitentium, ftatuendum agnouit f Tan-nes.velcc- tane cæcitatevllus impofterum Atheus affici pò-loma,& eo terit,vt non videat tollenones, vcl celonianon rum partes, potuiffe reperir¡ ab homine, nifi natura parens• Deus optimus mentem illam ind1differ,qua fuper tigno tranfuerfam haftam ageret, quæ vedis in-dar in vno extremo vim motricem, inailo pon-dus hydria:, fultura interim in tigni vertice con-ftituta, teneret;I nunc & vbique diuinam proui-dentiam admirare,quæ non folùm omnia fecit in numero,podere, & menfuia, fed nlam animi vim homini contulit, vt omnia, quæcùnqiie perfice-ret, & excogitaret,numero.pondere, & menfura comploderetur; ipfos afpice rufticos, curo pha-De phsnla- Angant,cur onus in medio phalangæ accorrono-gis ruftico- dant, nid quiadúex æquo di (tant ab onere, quod rum. hypomoclij vices óbit, alter alterum æquè pre-mit, & vtérque geftantium fit illud, quod pha-langa, feu vedemouetur, & eodem modo alter alteri fit pondus; alloqui fi quis ab onereremo-tior fuerit focium premet veluti pondus, contra-nitente oneris hypomoclio,& ipfe rationem po-Hic aduer- tenthsvedemmouentis induet.
lus Atheos Itaque hispræmiflis plumbeum dixero ,quinó nota. ad Dei cognitionem furrexerit, quemadmodum enim nauigium fine temone,&antennis:trochlea fine pegmatibus : vedis fine hypomoclio ;collo-pes fine iugulo, vel fucculis ;!tarera fine æquipô-dio; libra fine lancibus, &fparto! circulus deni-que ex omni parte mirabilis abfque centro, mun-dus fine circulo itare nequit,¡ta neque homo,ne-que angeli, neque cœli,& altra,neque elementa, neque nauigia, trochleæ,phalajigæ,libra:,ftateræ, vedes abfque Deo cité poifunt.
Scio auidé Ciicuffis figurarum miraculum, eft omnium nen dcefle, mcc“a״'c9r״mprincipium, &caufa;Deus vero טף¡ negent lerum omnium; circulus, 11cetvniformis,excon-circulum ex tranis conditurus ede videtur,cùm oriatur ex có-
conftkuir, m°t0’& ,commoue״te : ״ara vnius redæ lineæ effe.quahs c1rcunuolutione perficitur , cuius alterum ex-eft Bernar- ïretnum nxurn manet , alterum vero circum-dinusBal. ־girar ; nunquid in Deo	joc״m habere
chartea' VdentUr’ dum nnmotus omnia monet, & in Ariftot f־d . lnc’tc״״Icr1pub11is, Sc infinitus, in fuis operi-illud nolim . ',S . nltus , & circunfcriptus apparet ? vnde hic difeute- Athel perperam concludunt diametrum effe fine centro, & lineam fine extremo., creaturas enim mearum inftar afpiciunt ac velur, femidiametros contemplantur,verum de fine,de centro.de prin-cipm.de circulo omnia continente, de Deo,à gitanr^æ’ & °mn’aPr°fic'fcuntur minime co-
Nihil ob- rp?í'.C'rCld° r״rf״s concauum, & conuexum in-ßat quod סדי״ nrrar1a U״t/-’ nam 4״emadmodum paruú híC circul¡ & magnum ínter fe commutari nequeunt, ni-Ecopneta, fi prius ad æquale peruemanr, ita^oncauum
De (latera & eius par■ cibus.
m connexum tranfire nequit, nifipriùsinlmeam elüpfihy-redam euadac.	perboJæ,
Sanè nunquam poterie Atheus ad agnitionem Pa״b01*> maieftatis diüinæpertingere, quæ velini rerum omniú conexa fuperficics ambit omnia nifiex illa chois con-cæcitatis,&impietatis (uæ cócauirate,& curuira• ueniant,(i-te,qua infeipfúitacuruatur&cóuertitur.vtfibi nsetómeft foli credar,féque omnia cóprehendere poffe arbi-tretur , velar è profundis, & concauislatebris erumpat, & ad redam rationis redæ lineam af-furgar,quæ fatis conuincit Deum conuexç fuper-ficieiinftar toti naturae præfidenrem, omnia con-eludentem , ad quem nemo pertinget, donec ad redæ rationis normam ,tanquam ad lapidem ly-dium, & Polycleti regulam adiones,& cogitatio-nes fuas componat: Abijceergo tuumimZaok¡¿,tu- No״ ¿ xpcr.vtad infinitum illud KUOT1ן,׳¿	peruenras, fit in Deo
atque propriae pufillanimitatis oblitus, cogita fuperfi -aliquid eile tuo captu maius , quo maius nihil: c,es > optimum quò melius: veriflimum,quo verius: ™"ן""*"’, iuftiflimum,quoiuftius,pulcherimum, quo pul- ב;1״ז1ס có-chrius: potentiflîmum,quopotentius nihil effe, pleílitur. vel excogitari potei!.
Deus igitur eft indar circunferentiæ infinitæ, quæ licet ex lineaindiuifibili condet, illam tamé Acuta Dei contrarietatem, atque repugnantiam in fe com- cum circú-pleditur, vt qua parte concaua ed, eadem con- fer£tia col-uexa ede nequeat,fi tamen partem iiilinea fecun- atlQ’ dum latitudinem datuere poffumus.
Quænam obfecro in Deo poredinuehiri con-trarietas,& veluti repugnantia ? nunquid produ-dio, &improdudio vtitaloquar, velpotiùsge-neratio,fiuenafcibilitas,quæ verbo,d innafeibi-litas quæ patri conuenitlac fi hæcillam quodam-modo,contineret, quatenus pater cui conuenit innafcibilitasjfilium continere cenfetur,quia vim illius produdricem habet : quod & adiuæ fpira-tioni patri, filióque communi, fpirationi paifiuç, quæ eft in Spiritu fando accommodari poteft. Veruntamen ill.e contrarietates, & veluti repu-gnantiæ , vel potiùs diftindionesperfonales in-ter fe perquamoptime conueniunc, & in vnica diuinitatis indiuiduæ narura, tanquam in indi-uifibili linea, fine diffidio, fumma pace moran-tur, licet filius paterede nequeat, neque Spiri-tuffandus filius,aut pater, neq; generatio palfiua mutari pofsir in adiuam , neque pafsiua ipiratio inadiuam fpirationem.
O mirabilem circulum ; ônumennon folùm vedis,& trochleæ,fed rerum omnium principiò, finis & exemplar; cuius conuexitas, infinitudo; cuius concauitas, potent!a;quærcsadopus de-ducendas refpicit, cuius diameter, ipfa creatio, cuius centrum,ipfa edentia, nifi totius diuinita-tis centrum malueris patrem æternum appellare, qui ficut centrum lineas,ita filium,&Spiritum fandum producit,nam quemadmodum centri immobile, & veiut improdudum cenfetur,àquo Qupmod® nempe linearum omnium principium oritur, ita ¿^,mobilis pater ed improdudus , & ingenitus, ac proinde dicipoflic. penitus immobilis eft, fine xoefœc , fiue "fcmi:, alia: velò aut alio quouis modoloquamuf<vb1 tamen filii, perfonse licet improprie,&ficut & Spiritum fandum mobilem apprehtndere poftùmus , fi prOpr;è־jc perfonas illas in ipfo exitu à producente manan- abufiuè. tes contemplemur,aut produdiones iftas motus nuncupemus,non locales,nó alteradnos,aut cor-ruptioni obnoxios, fed ex omni parte, & infinité perfedos, quippe qui diuini sit,imo & lpfe De’.
Quod