Quæft. & Comment, in Genéfim.	92
..	!¡.xa-nnpumi’oitte/ueiipfli	¿1■p^arOnKfjTrhit-
11 Otc eS	¿pfi, '¿7IUÍ fi mftoGc fOJ/iptt flm' 71 StW-
pu,dv,-n f d¡71n, âdtiei. Nunquam fecero ; fi re-ferre velim omnia, quæ mechanica fuggerunt.de quibus plurima leges apud Archimede de Aquæ ponderantibus,Commandínum de centro graui-tatis folidorum Guid. Vbald. Bcrnardinum Bal-dum,& Blancanumin loca mathematica Arido-telis.
Hanc tamen vltimarfi circuli proprietatem Athcus Deo tribuat ,quam maxime velim,enim-uero non paucos arbitror defpondere animum, de numinis diuini prouidentiadiffidere, & ipfam Dei præfentiam ex mente fua, & è mundo excu-tere, quod circulum illum, vel fphoeram diuiná infinitam contrarias in partes fefe,vel potiùs Crea-turas velini commouentem minime cogitent; da-tim enim atque impius videt malos florere, bo-nos laborare, illos bonis omnibus affluere , hos omni^encre tribulationum atque dolorum op-primi,ea verba profert, quorum regius pfaltes
Obicdio meminit. Dixit infpiens in corde fluo , non eft Atheorum Deus.
diflöluitur. Dicis,nonedDeus.quiaiuftos vides agitarire-trorfum , & opprimi, fed altiùs paulo mentem erige, nam quos in hoc mundo retrorfitm agivi-des, poft obitüm in aeterna tabernacula recipien-tur,& fuum retrórfum in fceliciflimum antror-
fum commutabunt: vbi reprobi. Se iniqui à re-gno filiorum expellentur , & deorfum in exterio-res tenebras mittentur, qui furfum afcendere vi-debantur:quod preclarèdefcribit pfalmographus VkÀm.f.È־idiimpi11mf11percxaltatH.m,& cleuaturn fient cedros libani. Et tranfni, & ecce non erat,& Pdd.j¿•* q us fui eum , & non efl imtentus locus eins ; qui etiam 7l' Píalm.7,34,7t, 73,81 & alibi fiepe maledidis illis mala plurima imprecatur, de quibus Pfal. ך t. v.
2c. hæc haber. Welutflomniumfurgentiitm ‘Domine., in duitate tua imaginem ipflorum ad nihilum rediges.
Faxit Deus Opt. Max. vt Athei noftri neque ad nihilum redigantur , neque in profundum abyfti demergantur, fed eorum locus inæterna gloria reperiatur.quod profeólò continget, vbi ferio re-fipuerintjDeum omnipotente agnouerint,euque totocorde , totaque mente vfque ad exrrémum fpiritum dilexerint, quos vt magis ac magis ad illud prouocem, fequentem etiam probationem ex omnibus fcientiis peculiaribus breuiffimè có-cinnatam attexam , quam in tot argumenta diui-11æ bonitatis, atque prouidentiæ quis dirimere poterit, quot erunt feientiæ , vel artes, quæ enti-metabuntur :quod fufiùs, & accuratius, quam 1 j ratione præftabitur, nec fiepe nimis perfeientias prima veritas adtierfus Atheos probari poteft, præfertimcùm illi omnimoda curiofitate ducati-tur,quam omnes feientiæ fuggerunt.
RATIO XX.
Qua Deum effe aduerffus dtbeosprobamus, ex cftibuflibet fcientiis, & artibus deduéla.
Circulum effle mirabilem, & eo numen diui-num reprçfentari nuper oftcndimusjvbique vero circulos inuenio,nam cœli,fvdera,aër,aquç, terra, & omnia ferè mix ta circuli funt,vel aliquos circulos in le compleiluntur. At vero inter cir-culos primum locum obtinere mihi videtur cir-culus, feu circunferentia capitis humani, quod pofflumus cum archetypo mundo conferre: nam fcientias omnes, & omnem cognitionem, qua nunc Deum effle probamus , ampleftitur, vt aliquomodo hominem omnifeium afferete pof-fimus
Quotuplex Nämfiüedecognitione humana,fiuediuina,dc it cognitio fenfitiua, Vel rationali, de infufa ,vel acquifitiua humana, loquamur, in capite continetur , i״ quo primi occurrunt externi fenfus quinque numero, quos mterni quinq;fequuntur nempe fenfus cómunis,
Officia fen-fiium ץ in-ternorum.
j pnarana^inmatiua, atque mei primus fenfus internus omnia folus appref quæ per 5 fenfus externos cognita fuere, Í dus inter res apprehenfas diftinguit ; tert non fenfatas, vt odium & inimicitiam agr quartus vnum fingulare ex alio colligit, q enique Ipecies rerum ante commemora re ^ruat, ac velut in tliefauro recondit, «um à rationali cognitione placet ex׳
mræ5 / r'infp]rata ’diceturficIes 1 ״־־»ף un it. 1partiminfufa,partimacquifita logiam appellamus,quæ ex articulis fidei, * 11*dubitat
Rationalis cognitionis infniæ diui-fio.
Fides.
Theologia.
ab ipfo,& per ipfum, & omnia tendunt in ipíiim, vt tandem in eoperfedè conquiefcarit. Si vero rationalis cognitio inuenta eft, multiplex à qui- tæ ¿1u¡fío bufdam afflgnatur, nempefempervera,aliquan- generalis do vera, aliquádo faifa, & femper faifa. Hîc auté abfit, vt agam de femper faifa, vt inertia, infeitia, &infipientia: autdeea,quæ aliquando faifa eft, interdum vera, vt opinione, fufpieione , & fide humarta ; quandoquidem illas cognitiones perfe-quor, quæ funt fempiternæ veritatis, vt nobis eum manifeftent sternum Deum, quem inqui-rimus,adquem tendimus, & in quo conquie-fcere fperamus, atque vehementer defideramus,
Sitiuit enim anima mea ad Deum fortem ■viuum, quando apparebo ante faciem Dei, inquiunt omnes iufti cum propheta regio.
Itaque philofophiam omnium artium matte, Philolo-vt pote femper veram aggredior, quippe quæ de rebus omnibus, earumque caufis,&effedibus difeurrit. Illa vero eft vel contemplatiua , quam alioqui theoreticá, & fpeótatiuam appellant; vel praótica , quam dicunt moralem, aótiuam , & Pcca ’ aótuofam, vel effeótiua, quæ alio nomine poeti-ca, & ars nuncupatur,quarum prima contempla- Aitiua. tur, v t fciat; fecunda vt agat, & opera virtutum moralium efficiat : tertiadenique, vt efficiar. E c lui'
Theoretica vel metaphyfica,feu ttanfnaturalis, quæ res ab omni materia refeiunótas confiderat, vt Deum, & Angelos , vel doótrinalis , quales T for ,, lunt marhematicæ, quæ res medias, id eft res, quæ reucramaterialesfunt.vt lineam, & figuram,
fed