י. \ 5! Diíp-H. Partitili. de varijs mat: I.difficult. 52 qui dicetur entitatiuus, quia quodlibet entità-tem habens, habet quoque illum adum. Stmnit. Secundo Probatur Refolutio : Omnis ter- minus realis produdus, vel eft quxdam aduali-tas, vel eft habens adualitatem : fed materia pri-ma eft terminus produdionis realis , fcilicet creationis, ergo materia eft quxdam adualitas,, aut faltem de fe habens adualitatem. Refpondet Soncinas7- ifyCetapb. quafi.17■ hoc elle verum, quando terminus produdiuus eft produdus,aut creatus; non verò necefle eft ,quando eft tan-tùmcomprodudus,aut concreatus, vt habeat quandam adualitatem, aut vt fit quxdam adua-litas, fufficitenim vt habeat coniundam adua-litatem : Vnde cùm materia comproducatuf cum forma, & forma fit vera adualitas, termi-nus produdionis ex hac parte erit quxdá adua-litas, quod idem eft ac dicere : Terminus pro-dudionis debet effe quxdam adualitas, aut for-maliteraut concommitanter: materia ergo ex Soncinate erit quxdam adualitas, fed concom-mitanter, Nulla tamen eft folutioSoncinatis ; nam efto materia fit concreata, & non (impliciter creata, attamen priùs naturaadiocreatiua de-buit terminari ad ipfam : vnde redibit vis argu-menti; illud debet effe quxdam adualitas, aut faltem habere adualitatem, ad quod priùs ter-minaturadiocreatiua: fed priùs terminaturad materiam quàm ad formam prioritate naturx, ergo materia debebit effe quxdam adualitas in aliquo priori naturx, quàm forma exiftat, igi. tur coniunda formx adualitas non facit, vt adio creatiua terminetur ad materiam, vt ad quid aduale, cùm formx creatio fit pofterior natura creatione materix; cùm itaque creatio de fe debeat terminari ad aliquid aduale, & ter-minetur priùs ad materiam quàm ad formam, necefle eft dicere materiam effe priùs natura, quandam adualitatem, quàm forma fit in re-rum natura. f, Tmii. Tertio : In tantum ens eft nobile, in quan- tum eft adus, vel adu : Vnde fic argumentor. Quòaliquid eft nobilius alio, tanto magis eft adus ; fed materia prima eft nobilius ens, quàm quoduis accidens, ergo eft magis adus, & magis adu : vnde reafl'umo ; fed accidens eft quidam adus, eftque adu, ergo à fortiori materia pri-ma: quòd autem materia fit nobilius ens, patet, quia lubftantia eft nobilior accidente. Refpondet Aquarius difputatione denatura materia, quòd licet materia fit fimpliciternobi-lior quolibet accidente, tamen accidens in quan. tumeft quxdam adualitas, fit fecundùm quid nobilius ipsà materia. Sed hoc noneuacuat vim rationis allatx, nam femper lnfto : quò ens eft nobilius, eò ma. gis eft adus : fed materia, eft ens nobilius, quia eft fubftantia, ergo eft magis adus, quàm quod. uis accidens, & tamen quoduis accidens eft qui-dam adus ; maior indudione manifefta eft ; nam ideò Deus eft ens omnium prxftantiffi-mum , quia omnium eft perfediftimus adus : Item Angelus eft nobilius ens, quàm res corpo, rex, quia eft purior adus, ficque defcendendo. Confirmatur : quod eft de fe dependens eft minùs adus, quàm quod eft independeos : fed fubftantia eft independen* de fe, & accident de fe dependet à fubftantia, ergo! &c. Quarto. Omnis potentia fundatur in ente &tLir,i• in adu, excom. tertio de calis•, fed materia eft fub. iedum potentix, habet enim potentiam ad om-nes formas, ergo de fe eft ens in adu -, Quan. doquidem materia de fe habet potentiam ad omnes formas. Probationes quoque fequentis refoltitionis veritatem prxfentis corroborabunt, nam cùm materia habeat exiftentiam , qux eft quidam adus, & exiftentia non diftinguatur ab effèntià extracaufas polita, vt docemus in Metapb:fe-quitur, cùm exiftentia fit quidam adus ,elfen, tiam quoq; extra caulas politam elle quemdam adum. Refìlutio fecunda : Materia prima propriam habet exiftentiam defe, & non à forma. ״»ttm ma. Proba turpw»¿.- Exiftentia nihil eft aliud, quàm elTentia extra caufas polita : fed materia non habet à forma, quòd fit extra caulas polita, rr°b ?״׳״’« ergo non habet exiftentiam à forma. Maior ex profeffo à nobis traditur in Aíetaphjfica : minor verò confiât; nam materia pofitaeft extra cau-fas ab ipfo agente, feu ab eo, qui eam produxit : deinde materia prior eft natura, quàm forma. At priùs non habet fuum effe politum extra caufas ope porterions. Confirmatur. Exiftentia eft politio rei ex-tra caufas : fed forma non dat politionem ma. terix extra caufas ; habet enim propriam poli-tionem extra caulas: neque eius exiftentia eft politio materix extra caufas , ergo exiftentia materix non dependet à forma, igitur materia habet propriam exiftentiam independentem ab exiftentia form«. Secundo. Si materia prima haberet folùm exiftentia à forma, aut à compofito; necelfariò, fequeretur materiam tot diuerfis modis mutari exiftentialiter, quot recipit diuerfas formas, nam ex quo amittitur vna forma, etiam amitti-turtalis formx exiftentia, ideóquead introdu-dionem noux formte noua introduceretur exi. flentia. Ex quo deducitur maximum abfurdum¡, nempe quòd materia diceretur diuerfum &di. uerfumexiftens, cùm tamen ipfa dicatur inge-nerabili5,& inuariabilis: quod didum necelfariò debet intelligi de materia prima fecundum exi. ftentiam,& non fecundùm fuam elfentiam,quia res omnes fecundùm fuam effentiam funt inge-nerabiles & inuariabiles: cùm ergo illud didum de materia prima dicatur fpecialiter, necefleeft, vtintelligaturde ea fecundùm eius exiftentiam. Tertio. Nifi materia prima haberet propriam r«»i. exiftentiam, in aliquo faltem inflanti, effet fine exiftentia, fed hoc eft abfurdum, ergo & priùs ; Minorpatet, nam eft abfurdum dicere aliquid elfe in rerum natura, & extra caulas politum, & tamen illud non exiftere; Maior declaratur,nam eo inflanti, quo forma & eius exiftentia corrum-puntur, materia effet fine exiftentia, quia in illo inflanti forma introducenda non eft adhuc, ne-que forma corrupta, & perconlequens materia erit fine exiftentia in illo faltem iaftanti naturx. Quarto. Quod habet aliquam adualitatem propriam habet exiftentiam propriam : materia prima habet adum •ntitatiuum, quia eft aliqua adualitas. ' I